Stres jest naturalną reakcją organizmu, która dotyczy każdego z nas. Pojawia się wtedy, gdy dana sytuacja stanowi wyzwanie, zagrożenie lub swego rodzaju presję. Nie zawsze uznawany jest za coś negatywnego. W niewielkich dawkach może działać mobilizująco, co w praktyce oznacza szybsze reakcje na zdarzenia czy też lepszą koncentrację. Problem ze stresem pojawia się wtedy, gdy występuje on zbyt często i długo, a jego konsekwencją jest pogorszenie się samopoczucia, problemy ze snem, a nawet pojawienie się chorób. Zrozumienie tego, czym właściwie jest stres i jak wpływa na organizm, to podstawa do skutecznego radzenia sobie z nim w życiu codziennym.
Stres a ciało, czyli jak organizm reaguje na napięcie
Znajdowanie się w sytuacjach wywołujących stres automatycznie działa na organizm człowieka i powoduje szereg reakcji fizjologicznych. Nadnercza produkują kortyzol oraz adrenalinę, czyli hormony, które mobilizują ciało do działania, dodatkowo pojawia się wyższe tętno i ciśnienie krwi, napinają się mięśnie a sam oddech staje się płytki. Wszystkie powyższe czynniki poprawiają gotowość do działania w przypadku krótkiego stresu, jednak kiedy jest on przewlekły obciąża układ sercowo-naczyniowy, prowadzi do zaburzeń trawienia, pogarsza odporność oraz często mogą pojawić się zaburzenia hormonalne. Efektem życia w dużym stresie są liczne problemy takie jak bóle głowy, problemy gastryczne oraz kołatanie serca.
Psychiczne skutki przewlekłego stresu, czyli więcej niż złe samopoczucie
Długotrwały stres wpływa negatywnie nie tylko na organizm, ale również na psychikę. Może prowadzić do pogorszenia się nastroju, częstego rozdrażnienia, widocznych problemów z koncentracją, ciągłej bezsenności, a nawet do zaburzeń lękowych i depresji. Myślenie w takiej sytuacji staje się bardziej negatywne, gdyż pojawić się może poczucie bezradności i braku kontroli. Częstym objawem jest unikanie kontaktu z przyjaciółmi i rodziną oraz ogólne wycofanie i ciągłe zmęczenie. Warto jest traktować zdrowie fizyczne oraz psychiczne tak samo poważnie i nie bagatelizować żadnych sygnałów ostrzegawczych, które przesyła organizm.
Techniki radzenia sobie ze stresem: oddech, ruch, relaks
Obecnie istnieje wiele różnorodnych i sprawdzonych metod na radzenie sobie ze stresem, które mogą okazać się ogromnie pomocne każdego dnia. Jedną z nich jest bardzo prosta technika głębokiego oddychania, która polega na powolnych wdechach i wydechach jednocześnie powoli wyciszając reakcję stresową. Kolejnym rozwiązaniem jest wprowadzenie ruchu, a więc aktywności fizycznej. Może być to spacer, taniec, jazda rowerem, ćwiczenia na siłowni i wiele innych. Podczas aktywności ważne jest to, aby uwolniły się endorfiny, a w konsekwencji nastąpiła poprawa nastroju. Pomocne dla wielu osób są ćwiczenia relaksacyjne, medytacja, joga, a nawet słuchanie muzyki. Podstawą przy stosowaniu wszystkich wymienionych technik jest regularność.
Dieta i sen w walce ze stresem. Jak wspierać organizm naturalnie?
Dieta i sen są bardzo ważne, gdyż mają wpływ na odporność na stres. Zdrowe odżywianie, bogate w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, zdrowe tłuszcze i magnez, znacząco pomaga w ustabilizowaniu nastroju oraz wspiera układ nerwowy. Przyjmowanie zbyt wielu cukrów, kofeiny, czy też alkoholu może dodatkowo nasilać wcześniej wymienione objawy stresu, jednocześnie prowadząc do bardzo gwałtownych wahań energii. W walce ze stresem ważny jest również sen. Dorosła osoba potrzebuje średnio około 7-9 godzin snu na dobę, a jego jakość znacząco wpływa na poziom kortyzolu, czy też regenerację mózgu i umiejętność radzenia sobie z emocjami.
Codzienne nawyki, które obniżają poziom stresu, czyli małe zmiany, wielki efekt
Walka ze stresem to nie jest samo reagowanie na kryzysy organizmu, ale przede wszystkim polega na budowaniu odporności psychicznej codziennymi nawykami. Wiele osób myśli o redukcji stresu jako o czymś, co może wymagać dużych zmian w życiu, a w rzeczywistości najskuteczniejsze są bardzo drobne i powtarzalne nawyki, które często trwają kilka minut dziennie. Układ nerwowy człowieka cały czas reaguje na otaczające go bodźce, dlatego ważne jest nawet to jak oddychamy, co jemy oraz z kim przebywamy w ciągu dnia. Często w walce ze stresem pomaga rozpoczęcie dnia bez pośpiechu, a więc wypicie herbaty, spokojne zjedzenie śniadania, czy też krótka gimnastyka. Spacer po ciężkim dniu pracy pozwala na wyciszenie się organizmu, jednocześnie uwalniając hormon szczęścia. Na pozbycie się stresu bardzo dobrze działa porządkowanie otaczającej przestrzeni, które ogranicza bodźce. Ważna jest także relacja z innymi ludźmi, gdyż nawet krótka rozmowa z kimś bliskim potrafi obniżyć poziom hormonu stresu. Niektóre osoby wyciszają się wyrażając towarzyszące im emocje w formie twórczej, poprzez muzykę, malarstwo czy też rękodzieło. Pomocna może być również przerwa od telefonu i mediów społecznościowych na rzecz czasu dla samego siebie. Walka ze stresem nie musi zmienić całego dotychczasowego życia. Budowanie odporności na stres tkwi w regularności, jednak często nie wymaga dużego poświęcenia czasowego.